TRẺ ĐÃ CHUẨN BỊ SẴN SÀNG ĐI HỌC CHƯA?

TS. Bùi Thị Việt

Có nhiều bậc phụ huynh có con chuẩn bị đi học thường lo lắng, không biết con mình có thể theo kịp bạn bè ở trường hay không. Để đánh giá được mức độ chuẩn bị sẵn sàng đi học của trẻ, giáo viên mầm non, phụ huynh có thể sử dụng TEST do nhà tâm lí học người Mĩ Dzeraldina Cheipa nghiên cứu. Nếu câu hỏi nào mà quý vị trả lời là “chưa” thì cần phải xem lại và chú ý chuẩn bị thêm cho trẻ.

ĐÁNH GIÁ SỰ PHÁT TRIỂN NHẬN THỨC

1.      Trẻ đã phân biệt được các khái niệm cơ bản như: phải, trái, to, nhỏ, trong, ngoài chưa?

2.      Trẻ hiểu được cách phân loại đơn giản chưa (ví dụ: đồ vật có loại lăn được, có loại không lăn được)?

3.      Trẻ đã có thể đoán được kết thúc của câu chuyện đơn giản chưa?

4.      Trẻ có thể ghi nhớ trong đầu và thực hiện được tối thiểu 3 lời chỉ dẫn của người lớn không?

5.      Trẻ đã đọc được đa số các chữ in hoa và chữ in thường trong bảng chữ cái chưa?

ĐÁNH GIÁ KINH NGHIỆM SỐNG CỦA TRẺ

6.      Trẻ đã từng đi cùng người lớn đến bưu điện, cửa hàng, siêu thị, … chưa?

7.      Trẻ đã đi vào thư viện chưa?

8.      Trẻ đã từng đi cùng người lớn đến vườn bách thú, về làng quê, vào Viện bảo tàng chưa?

9.      Bạn có thường xuyên đọc sách hoặc kể chuyện cho trẻ nghe không?

10.Trẻ có biểu lộ hứng thú đến một cái gì đó không? Trẻ có sở thích gì không?

ĐÁNH GIÁ SỰ PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ

11.Trẻ có thể nhận biết và gọi tên những đồ vật xung quanh trẻ không?

12.Trẻ có dễ dàng trả lời những câu hỏi của người lớn không?

13.Trẻ có biết những đồ dùng như bàn chải, quạt điện, tủ lạnh dùng để làm gì không?

14.Trẻ có thể giải thích vị trí các đồ vật đặt ở đâu không? (ví dụ: đặt ở trên hay ở dưới bàn).

15.Trẻ có thể kể chuyện, mô tả lại một câu chuyện nào đó xảy ra trong quá khứ không?

16.Trẻ phát âm có rõ ràng không?

17.Lời nói của trẻ có đúng ngữ pháp không?

18.Trẻ có khả năng tham gia vào những cuộc trò chuyện chung, diễn xuất một tình huống nào đó hoặc tham gia đóng kịch ở nhà hay không?

ĐÁNH GIÁ SỰ PHÁT TRIỂN XÚC CẢM

19.Trẻ có vui vẻ không (ở nhà và giữa bạn bè)?

20.Trẻ có biết thể hiện mình như là một người có thể làm được nhiều việc chưa?

21.Trẻ có dễ dàng chuyển hướng khi thay đổi thời khóa biểu quen thuộc hàng ngày sang giải quyết nhiệm vụ mới không?

22.Trẻ có khả năng tự làm việc, tập trung chú ý thực hiện bài tập với các bạn không?

ĐÁNH GIÁ KỸ NĂNG GIAO TIẾP

23.Trẻ có tham gia chơi cùng với các bạn không? Có chia sẻ với các bạn không?

24.Nếu như có tình huống yêu cầu, trẻ có tuân thủ thứ tự không?

25.Trẻ có biết nghe lời, có hay ngắt lời người khác không?

ĐÁNH GIÁ SỰ PHÁT TRIỂN THỂ LỰC

26.Trẻ nghe tốt không?

27.Trẻ nhìn thấy rõ không?

28.Trẻ có khả năng ngồi yên trong một thời gian dài không?

29.Kỹ năng phối hợp vận động của trẻ có tốt không?

30.Trẻ có linh hoạt và hào hứng không?

31.Trẻ có khỏe mạnh không?

PHÂN BIỆT BẰNG MẮT

32.Trẻ có thể phân biệt những hình dạng giống và khác nhau không? Ví dụ, tìm bức tranh không giống với những bức tranh khác.

33.Trẻ có thể phân biệt được các chữ cái và những từ ngắn không? Ví dụ: b, p, bi, ho.

TRÍ NHỚ BẰNG MẮT

34.Nếu cho trẻ xem 3 bức tranh, sau đó cất đi một bức thì trẻ có thể nói bức tranh nào đã được cất đi không?

35.Trẻ có biết tên riêng của mình không? Có gọi tên được 6-8 đồ vật mà trẻ thường gặp trong cuộc sống hàng ngày không?

TRI GIÁC BẰNG MẮT

36.Trẻ có khả năng xếp đặt theo thứ tự các bức tranh trong một bộ tranh không?

37.Trẻ có hiểu rằng, khi đọc phải đọc từ trái qua phải không?

38.Trẻ có thể tự lắp ghép, xếp hình một vật gì đó có khoảng 15 mảnh rời khác nhau không?

39.Trẻ có thể giải thích nội dung chính và các mối liên hệ ở trong bức tranh không?

  KHẢ NĂNG NGHE CỦA TRẺ

40.Trẻ có thể gieo vần, tìm vần được không?

41.Trẻ có thể phân biệt được các từ có những âm khác nhau không?

42.Trẻ có thể nhắc lại theo người lớn vài từ hay vài chữ số không?

43.Trẻ có thể kể lại trình tự câu chuyện, giữ nguyên ý chính không?

THÁI ĐỘ CỦA TRẺ VỚI SÁCH

44.Trẻ có thích xem sách không?

45.Khi người lớn đọc to cho trẻ nghe, trẻ có chú ý và thích thú lắng nghe không?

46.Trẻ có đưa ra những câu hỏi về những dòng chữ và các kí hiệu in trên sách không?

Bây giờ hãy tự kiểm tra lại, xem trẻ đã chuẩn bị sẵn sàng đi học chưa?

Trẻ “có thể” hay “chưa thể”:

1.      Giải thích sự mong muốn của trẻ bằng lời chứ không phải bằng tay.

2.      Nói chuyện mạch lạc.

3.      Hiểu nội dung và mối quan hệ của các nhân vật trong những câu chuyện do người lớn đọc cho nghe.

4.      Nói một cách rõ ràng họ và tên của mình.

5.      Nhớ số điện thoại và địa chỉ nhà mình.

6.      Viết được bằng bút chì trên giấy và phấn trên bảng.

7.      Vẽ tranh về câu chuyện đã đọc và kể về nó.

8.      Sử dụng các loại màu nước, đất nặn, bút chì màu để tự vẽ nặn, xé dán…

9.      Biết cách sử dụng kéo đúng, biết cắt bằng nhau và không bị rách.

10.Biết nghe và tuân theo những lời chỉ dẫn.

11.Biết tập trung chú ý khi có ai đó nói chuyện với mình.

12.Biết tập trung chú ý trong khoảng 10 phút để thực hiện nhiệm vụ, yêu cầu đưa ra.

13.Vui mừng khi được người lớn đọc hoặc kể chuyện cho nghe.

14.Trẻ tự đánh giá bản thân là người có thể làm được nhiều thứ.

15.“Tự điều chỉnh” khi người lớn thay đổi đề tài trò chuyện.

16.Xuất hiện hứng thú hoặc tò mò với các đồ vật xung quanh.

17.Hòa đồng với những trẻ khác.

Dành cho phụ huynh.

Để có kết luận đúng đắn và chân thực, hãy trả lời những câu hỏi sau đây. Câu trả lời sẽ giúp bạn đánh giá đúng mối quan hệ giữa bạn với con cái. Nếu như bạn thấy:

“thường xuyên”: 4 điểm; “thỉnh thoảng”: 2 điểm; “không bao giờ”: 0 điểm

1.      Bạn có thích con bạn không?

2.      Bạn có lắng nghe những gì trẻ nói không?

3.      Khi trẻ nói chuyện, bạn có nhìn trẻ không?

4.      Bạn cố gắng tạo cho trẻ có cảm giác những gì trẻ nói là rất có ý nghĩa hay không?

5.      Bạn có sửa lời nói cho trẻ không?

6.      Bạn có cho phép trẻ thực hiện những lỗi sai không?

7.      Bạn có khen trẻ không, có ôm trẻ vào lòng không?

8.      Bạn có vui cười với trẻ không?

9.      Hàng ngày bạn có dành thời gian đọc sách hay trò chuyện với trẻ không?

10.Bạn có cùng chơi với trẻ không?

11.Bạn có khuyến khích những hứng thú và ham mê của trẻ không?

12.Con bạn có sách để đọc không? (thậm chí chỉ có 1-2 quyển).

13.Ở nhà, con bạn có chỗ riêng không (có thể là một cái giá nhỏ, tủ nhỏ…)?

14.Khi đọc sách, báo cho trẻ nghe, bạn có cố gắng giải thích ch trẻ hiểu không?

15.Bạn có thảo luận với gia đình, với trẻ về vấn đề gì đó mà bạn đọc được không?

16.Khi đưa trẻ đến bác sĩ khám răng, đi cửa hàng, bạn có nói với trẻ hết tất cả khi trẻ chưa kịp hỏi (nói) không?

17.Bạn có xem ti vi cùng trẻ không?

18.Bạn có hỏi trẻ về ý nghĩa của những gì thấy trên ti vi không?

19.Bạn có hạn chế cho trẻ xem ti vi không?

20.Trẻ có sử dụng “sức mạnh cơ bắp” trong khi chơi để bày tỏ tình cảm của mình không?

21.Bạn có hay dẫn trẻ đi chơi không?

22.Bạn có dẫn trẻ đi xem ca nhạc, đi xem kịch, xem phim, đi công viên…không?

Kết quả:

-     Từ 88 điểm trở lên     : Trẻ đã có sự chuẩn bị để đi học rất tốt.

-     44 điểm                       : Bình thường.

-     Ít hơn 22 điểm              : Cần phải suy nghĩ và có sự chuẩn bị chu đáo hơn về mọi mặt cho trẻ.